← Kthehu te Ballina
Lajme 24/10/2026 13:16

Vaksina e personalizuar kundër kancerit të lëkurës ul ndjeshëm rrezikun e rikthimit të sëmundjes

Vaksina e personalizuar kundër kancerit të lëkurës ul ndjeshëm rrezikun e rikthimit të sëmundjes

Një vaksinë e re e personalizuar kundër melanomës, një prej formave më agresive të kancerit të lëkurës, ka dhënë rezultate premtuese në një studim të madh klinik. Sipas studiuesve, kombinimi i vaksinës me imunoterapinë ka ulur ndjeshëm rrezikun e rikthimit ose përhapjes së kancerit, duke hapur mundësi të reja për trajtimin e pacientëve që përballen me këtë sëmundje të rëndë.

Një zhvillim i rëndësishëm në kërkimet kundër kancerit mund të ndryshojë mënyrën se si trajtohen pacientët me melanomë.

Shkencëtarët kanë testuar një vaksinë të personalizuar, të quajtur intismeran, e cila krijohet duke përdorur karakteristikat gjenetike të tumorit të secilit pacient.

Rezultatet tregojnë se vaksina, kur përdoret së bashku me imunoterapinë, mund të ulë ndjeshëm mundësinë që sëmundja të rikthehet pas operacionit.

Ekspertët i kanë cilësuar gjetjet si inkurajuese, megjithëse theksojnë se nevojiten të dhëna të mëtejshme për të vërtetuar ndikimin afatgjatë në mbijetesën e pacientëve.

Melanoma, një nga format më të rrezikshme të kancerit të lëkurës

Melanoma është një formë agresive e kancerit të lëkurës që mund të përhapet në pjesë të tjera të trupit.

Vetëm në Mbretërinë e Bashkuar diagnostikohen rreth 21 mijë raste të reja çdo vit.

Sëmundja bëhet veçanërisht e rrezikshme kur qelizat kancerogjene përhapen në nyjat limfatike ose në organe të largëta, si mushkëritë, mëlçia dhe truri.

Sipas të dhënave të cituara në raportim, në rastet e përhapjes së avancuar, mbijetesa pesëvjeçare mund të jetë rreth 40 për qind.

Pavarësisht përparimeve të konsiderueshme në trajtimin e melanomës, rikthimi i sëmundjes pas ndërhyrjes kirurgjikale mbetet një nga shqetësimet kryesore.

Pikërisht këtu synon të ndërhyjë vaksina e re.

Si funksionon vaksina e personalizuar?

Ndryshe nga vaksinat tradicionale, të cilat zakonisht përdoren për të parandaluar sëmundjet infektive, intismeran është zhvilluar për të ndihmuar sistemin imunitar të luftojë qelizat kancerogjene.

Vaksina krijohet në mënyrë individuale për secilin pacient, duke analizuar karakteristikat gjenetike të tumorit të tij.

Këto informacione përdoren për ta ndihmuar sistemin imunitar të njohë më mirë qelizat e kancerit.

Synimi është që organizmi të jetë më i përgatitur për t’i identifikuar dhe sulmuar ato nëse shfaqen përsëri pas trajtimit.

Kjo qasje përfaqëson një drejtim të rëndësishëm të mjekësisë së personalizuar, ku trajtimet përshtaten sipas karakteristikave biologjike të sëmundjes së secilit pacient.

Studimi përfshiu më shumë se 1.100 pacientë

Studimi klinik, i udhëhequr nga studiues të Institutit Australian të Melanomës, përfshiu 1.137 pacientë.

Të gjithë pjesëmarrësit i ishin nënshtruar ndërhyrjes kirurgjikale për heqjen e kancerit, por konsideroheshin me rrezik të lartë për rikthimin e sëmundjes.

Pacientët morën për një vit pembrolizumab, një ilaç imunoterapie që ndihmon sistemin imunitar të njohë dhe sulmojë qelizat kancerogjene.

Rreth dy të tretat e pjesëmarrësve morën gjithashtu vaksinën e personalizuar, ndërsa pjesa tjetër mori placebo.

Qëllimi ishte të përcaktohej nëse shtimi i vaksinës mund të përmirësonte rezultatet krahasuar me imunoterapinë e përdorur më vete.

Rreziku i rikthimit të kancerit u ul ndjeshëm

Rezultatet e studimit treguan përfitime të rëndësishme për pacientët që morën vaksinën.

Sipas analizës së raportuar, kombinimi i vaksinës me imunoterapinë uli me rreth 38 për qind rrezikun e përhapjes së melanomës gjatë periudhës dyvjeçare.

Një tjetër analizë tregoi se pacientët që morën vaksinën kishin 42 për qind më pak rrezik për rikthim të sëmundjes ose përhapje në organe të tjera.

Në terma praktikë, për çdo 100 pacientë të trajtuar, shtimi i vaksinës bëri që rreth 12 persona më shumë të ishin gjallë dhe pa shenja të kancerit dy vjet pas trajtimit.

Dr. Lennard Lee, ekspert i kërkimeve për vaksinat kundër kancerit në Universitetin e Oksfordit, e cilësoi këtë rezultat si jashtëzakonisht inkurajues.

“Me fjalë të tjera, duhet të trajtojmë afërsisht nëntë pacientë për të parandaluar një rast shtesë të rikthimit të kancerit ose vdekjes gjatë kësaj periudhe”, shpjegoi ai.

Megjithatë, ulja e rrezikut të rikthimit ose vdekjes si rezultat i kombinuar nuk do të thotë se studimi ka vërtetuar tashmë një përgjysmim të vdekshmërisë. Ndikimi i vaksinës në jetëgjatësinë e përgjithshme të pacientëve mbetet për t’u përcaktuar.

Efekte anësore te një pjesë e pacientëve

Pavarësisht rezultateve pozitive, trajtimi me vaksinën e personalizuar u shoqërua edhe me më shumë efekte anësore.

Sipas të dhënave të studimit, për çdo 100 pacientë të trajtuar, rreth gjashtë persona më shumë përjetuan efekte të padëshiruara të lidhura me trajtimin.

Mes tyre u raportuan temperaturë, lodhje dhe reagime në vendin ku administrohej injeksioni.

Këto të dhëna tregojnë se, krahas përfitimeve të mundshme, përdorimi i vaksinës kërkon edhe vlerësim të kujdesshëm të sigurisë.

Ekspertët: Një hap i rëndësishëm për trajtimin e kancerit

Dr. Catherine Elliott, drejtoreshë e kërkimeve në organizatën Cancer Research UK, i cilësoi rezultatet si premtuese.

“Këto rezultate janë vërtet inkurajuese për njerëzit me melanomë, një kancer që mund të rikthehet në mënyrë agresive pas operacionit”, deklaroi ajo.

Sipas saj, trajtimet e personalizuara janë veçanërisht të rëndësishme, sepse kanceri nuk zhvillohet njësoj te çdo pacient.

“Kanceret ndryshojnë nga një person te tjetri, prandaj kërkimet për trajtime të përshtatura janë thelbësore”, shtoi Elliott.

Edhe profesor Alan Melcher, nga Instituti i Kërkimeve për Kancerin në Londër, vlerësoi përparimin shkencor.

Sipas tij, melanoma po udhëheq zhvillimin e vaksinave terapeutike kundër kancerit, por teknologjia po studiohet edhe për shumë forma të tjera të sëmundjes.

“Melanoma po udhëheq rrugën, por vaksinat po hetohen edhe për shumë kancere të tjera, përfshirë ato që janë shumë të vështira për t’u trajtuar dhe që nuk reagojnë mirë ndaj trajtimeve aktuale imunologjike”, shpjegoi ai.

Profesori theksoi se sfida e ardhshme është të përcaktohet se cilët pacientë dhe cilat forma të kancerit mund të përfitojnë më shumë.

“Jemi më afër se kurrë që vaksinat kundër kancerit të bëhen pjesë e trajtimeve rutinore”, deklaroi Melcher.

Teknologjia po testohet edhe kundër kancereve të tjera

Kompanitë farmaceutike MSD dhe Moderna, të përfshira në zhvillimin e vaksinës, kanë bërë të ditur se kjo qasje po testohet edhe për tumore të tjera.

Mes tyre janë kanceri i veshkave, i fshikëzës urinare dhe i mushkërive.

Synimi është të përcaktohet nëse teknologjia e personalizuar mund të ndihmojë sistemin imunitar të luftojë edhe forma të tjera të kancerit.

Sipas kompanive, aplikimi për miratimin rregullator të trajtimit mund të bëhet që vitin e ardhshëm, nëse rezultatet e studimeve dhe kërkesat e autoriteteve shëndetësore e mundësojnë.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se vaksina është tashmë e miratuar apo e disponueshme për përdorim të zakonshëm.

Kostoja mund të jetë pengesë për përdorimin e gjerë

Një nga sfidat më të mëdha për përdorimin e vaksinës në sistemet publike shëndetësore është kostoja e prodhimit.

Meqenëse çdo vaksinë krijohet duke u bazuar në karakteristikat gjenetike të tumorit të një pacienti të caktuar, procesi është më kompleks sesa prodhimi i barnave standarde.

Në Mbretërinë e Bashkuar, përfshirja e mundshme e trajtimit në Shërbimin Kombëtar Shëndetësor (NHS) do të varet edhe nga vlerësimi i kostos dhe përfitimeve klinike.

Ekspertët theksojnë se teknologjia duhet të bëhet jo vetëm efektive, por edhe e përballueshme për pacientët dhe sistemet shëndetësore.

Dr. Lennard Lee paralajmëroi se një përparim i vërtetë në këtë fushë do të arrihet vetëm nëse trajtimet e reja mund të jenë të disponueshme për të gjithë ata që kanë nevojë.

“Sfida e ardhshme është ta bëjmë këtë trajtim praktikisht të realizueshëm dhe financiarisht të përballueshëm për të gjithë njerëzit e prekur nga kanceri”, tha ai.

Studimi do të vazhdojë për të vlerësuar mbijetesën afatgjatë

Megjithëse rezultatet fillestare janë pozitive, studiuesit do të vazhdojnë t’i ndjekin pacientët pjesëmarrës.

Qëllimi është të përcaktohet nëse vaksina vazhdon të mbrojë kundër rikthimit të melanomës edhe pas disa vitesh.

Gjithashtu, shkencëtarët do të vlerësojnë nëse trajtimi ndikon drejtpërdrejt në zgjatjen e jetës së pacientëve.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme, pasi ulja e rrezikut të rikthimit të sëmundjes nuk garanton automatikisht përmirësim të mbijetesës afatgjatë.

Rezultatet e studimit pritet të prezantohen në konferencën e Shoqatës Evropiane të Onkologjisë Mjekësore (ESMO), në Madrid.

Një epokë e re në luftën kundër kancerit?

Zhvillimi i vaksinave të personalizuara përfaqëson një nga drejtimet më premtuese të kërkimeve moderne onkologjike.

Ndryshe nga trajtimet që përdorin të njëjtën qasje për të gjithë pacientët, këto vaksina synojnë të shfrytëzojnë karakteristikat individuale të tumorit për të ndihmuar sistemin imunitar.

Për pacientët me melanomë që rrezikojnë rikthimin e sëmundjes pas operacionit, rezultatet e studimit ofrojnë një arsye të rëndësishme për optimizëm.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se do të nevojiten ndjekje afatgjata, miratim nga autoritetet rregullatore dhe zgjidhje për kostot e prodhimit përpara se trajtimi të mund të përdoret gjerësisht.

Vaksina intismeran nuk përfaqëson ende një kurë për kancerin, por rezultatet tregojnë se kombinimi i trajtimeve të personalizuara me imunoterapinë mund të ulë ndjeshëm rrezikun e rikthimit të melanomës. Nëse përfitimet konfirmohen në afat të gjatë, kjo teknologji mund të shënojë një hap të rëndësishëm drejt një epoke të re të trajtimit të kancerit.

Reklamë