← Kthehu te Ballina
Lajme 30/10/2026 21:47

Studimi i ri vë në dyshim përdorimin e pipëzave prej letre: Mund të kenë ndikim më të madh mjedisor se ato plastike

Studimi i ri vë në dyshim përdorimin e pipëzave prej letre: Mund të kenë ndikim më të madh mjedisor se ato plastike

Pipëzat prej letre janë promovuar prej vitesh si një alternativë më miqësore me mjedisin ndaj atyre plastike. Megjithatë, një studim i porositur nga qeveria e Koresë së Jugut ka ngritur pikëpyetje mbi përfitimet e tyre reale, duke zbuluar se prodhimi dhe asgjësimi i tyre mund të kenë ndikim më të madh në disa kategori të ndotjes dhe rreziqeve për shëndetin.

Hulumtimi krahasoi katër lloje pipëzash: plastike tradicionale, prej letre, prej plastike të biodegradueshme dhe prej materialesh me bazë kallamin e sheqerit.

Studiuesit analizuan 16 kategori të ndikimit të mundshëm në mjedis dhe shëndetin e njeriut, përfshirë ndryshimet klimatike, ndotjen e ajrit, acidifikimin e tokës dhe ujërave, si dhe ndikimin e mundshëm të substancave të dëmshme.

Një nga rezultatet më të diskutueshme ishte se pipëzat prej letre shënuan një ndikim potencial kancerogjen 6.33 herë më të lartë në krahasimin e raportuar nga studiuesit.

Megjithatë, ky rezultat nuk do të thotë se njerëzit që përdorin pipëza prej letre kanë gjashtë herë më shumë gjasa të zhvillojnë kancer. Ai i referohet një treguesi të ndikimit potencial gjatë ciklit jetësor të produktit, jo rrezikut të matur drejtpërdrejt te konsumatorët.

Pipëzat plastike dolën më mirë në 10 nga 16 kategoritë

Studimi, i porositur nga Ministria e Klimës, Energjisë dhe Mjedisit e Koresë së Jugut, shqyrtoi ndikimin e pipëzave gjatë gjithë ciklit të tyre jetësor.

Analiza përfshinte nxjerrjen dhe përpunimin e lëndëve të para, prodhimin, përdorimin dhe asgjësimin e tyre.

Sipas gazetës The Korea Herald, studiuesit supozuan se rreth 74 për qind e pipëzave të hedhura përfundojnë në incineratorë, ku digjen, ndërsa 26 për qind depozitohen në vendgrumbullime mbeturinash.

Rezultatet treguan se pipëzat tradicionale plastike kishin ndikimin më të ulët mjedisor në 10 nga 16 kategoritë e analizuara, përfshirë disa tregues që lidhen me ndryshimet klimatike, ndotjen e ajrit dhe toksicitetin për njerëzit.

Ndërkohë, pipëzat prej letre regjistruan ndikimin më të lartë në tri kategori.

Në veçanti, ndikimi i tyre në acidifikimin e mjedisit rezultoi 2.04 herë më i lartë në krahasimin e raportuar.

Acidifikimi është procesi përmes të cilit ndotës të caktuar kontribuojnë në rritjen e aciditetit të tokës dhe ujërave, duke dëmtuar potencialisht bimët, kafshët dhe ekosistemet.

Pipëzat prej plastike me bazë bimore, të njohura si bio-PE, rezultuan më problematiket në 10 kategori, përfshirë ndikimin në shtresën e ozonit, acidifikimin dhe ndotjen që kontribuon në formimin e smogut.

Riciklimi i pipëzave prej letre rezulton më i vështirë sesa mendohet

Një tjetër problem i identifikuar në studim lidhet me riciklimin.

Edhe pse pipëzat prej letre shpesh reklamohen si produkte të riciklueshme, në praktikë procesi mund të jetë i ndërlikuar.

Përmasat e tyre të vogla e vështirësojnë ndarjen në impiantet e riciklimit, ndërsa shtresat mbrojtëse dhe ngjitësit e përdorur gjatë prodhimit mund të krijojnë pengesa shtesë.

Për këtë arsye, fakti që një produkt është prodhuar nga letra nuk garanton se ai do të riciklohet ose se ndikimi i tij i përgjithshëm mjedisor do të jetë më i ulët se ai i plastikës.

Reagime të ashpra në Korenë e Jugut

Publikimi i rezultateve ka shkaktuar reagime politike në Korenë e Jugut, ku politikat për reduktimin e plastikës njëpërdorimëshe kanë nxitur debate të vazhdueshme.

Deputeti Kim Wi-sang kritikoi qasjen e qeverisë ndaj materialeve alternative.

“Qeveria duhet ta pranojë dështimin e politikës së saj të gjelbërimit të rremë, e cila u përqendrua te materialet zëvendësuese joefektive, dhe të shmangë përsëritjen e këtij gabimi”, deklaroi ai.

Kritikat lidhen me shqetësimin se zëvendësimi i një materiali me një tjetër nuk sjell domosdoshmërisht përmirësim mjedisor, nëse nuk merren parasysh të gjitha fazat e prodhimit dhe asgjësimit.

Nga shpikja në vitin 1888 te rikthimi pas vitit 2018

Pipëzat prej letre nuk janë një shpikje e kohëve të fundit.

Ato u prezantuan për herë të parë në vitin 1888, por gjatë shekullit XX humbën popullaritetin për shkak të përhapjes së pipëzave plastike, të cilat ishin më të lira dhe më rezistente.

Megjithatë, rreth vitit 2018, pipëzat prej letre filluan të riktheheshin në përdorim të gjerë.

Shqetësimet për ndotjen e oqeaneve nga plastika, fushatat mjedisore dhe kufizimet ndaj produkteve plastike njëpërdorimëshe nxitën restorante dhe kompani të shumta të kalonin drejt alternativave prej letre.

Në Shtetet e Bashkuara, disa shtete dhe qytete kanë vendosur rregulla që kufizojnë shpërndarjen automatike të pipëzave plastike.

Në disa raste, bizneset lejohen t’ua japin ato klientëve vetëm kur kërkohen shprehimisht.

Megjithatë, studimi i ri ka nxitur diskutime mbi faktin nëse ky zëvendësim ka sjellë përfitimet e synuara.

Administrata Trump kundërshtoi pipëzat prej letre

Debati mbi pipëzat u shndërrua edhe në çështje politike në Shtetet e Bashkuara.

Në shkurt të vitit 2025, presidenti Donald Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që u kërkonte agjencive federale të ndërprisnin blerjen e pipëzave prej letre dhe të rishikonin politikat që favorizonin përdorimin e tyre në vend të alternativave plastike.

Në mars të po atij viti, Shtëpia e Bardhë publikoi një raport të titulluar National Strategy to End the Use of Paper Straws.

Raporti argumentonte se pipëzat prej letre ishin më të kushtueshme, më pak funksionale dhe potencialisht më problematike për shëndetin dhe mjedisin sesa alternativat tradicionale.

Trump i përshkroi ato si produkte që zbuten dhe shpërbëhen gjatë përdorimit.

Administrata amerikane ngriti gjithashtu shqetësime për praninë e mundshme të substancave PFAS në disa pipëza prej letre.

Çfarë janë substancat PFAS?

PFAS është emërtimi i një grupi të madh substancash kimike sintetike, të cilat njihen edhe si “kimikate të përhershme”, për shkak se disa prej tyre shpërbëhen shumë ngadalë në mjedis.

Ekspozimi ndaj disa llojeve të PFAS është lidhur në studime me probleme të ndryshme shëndetësore, përfshirë rrezikun e shtuar për disa lloje kanceri.

Shtëpia e Bardhë iu referua kërkimeve që kishin identifikuar substanca të tilla në disa produkte prej letre.

Raporti përmendi gjithashtu studime sipas të cilave disa pipëza prej letre mund të humbin deri në 90 për qind të qëndrueshmërisë së tyre brenda më pak se 30 minutash në kontakt me lëngjet.

Megjithatë, prania e PFAS në një produkt nuk përcakton automatikisht nivelin e ekspozimit ose rrezikun shëndetësor për përdoruesit. Kjo varet nga lloji dhe sasia e substancës, si dhe nga mënyra e ekspozimit.

A janë vërtet pipëzat prej letre më të dëmshme?

Gjetjet e studimit të Koresë së Jugut nuk provojnë se pipëzat prej letre janë më të dëmshme se ato plastike në çdo rrethanë.

Rezultatet varen nga mënyra e prodhimit, burimet e energjisë, transporti, përbërja e materialeve dhe mënyra se si menaxhohen mbeturinat.

Gjithashtu, analiza e ciklit jetësor nuk e zëvendëson vlerësimin e problemeve të tjera mjedisore, si grumbullimi i mbeturinave plastike në natyrë dhe ndotja e ekosistemeve ujore.

Sipas raportimeve për studimin, përfundimi kryesor i studiuesve është se politikat mjedisore duhet të përqendrohen më shumë në uljen e përdorimit të produkteve njëpërdorimëshe, në vend që thjesht të zëvendësojnë një material me një tjetër.

Studimi ngre kështu një çështje të rëndësishme: një produkt i reklamuar si ekologjik nuk është domosdoshmërisht alternativa me ndikimin më të ulët mjedisor. Për të vlerësuar përfitimet e tij reale, duhet të merret parasysh i gjithë cikli jetësor, nga prodhimi deri te asgjësimi.

Toyota Motor Europe ka shitur gjithsej 936.042 automjete Toyota dhe Lexus gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026,...

Reklamë