Keni pasur një mik imagjinar në fëmijëri? Studimi zbulon një lidhje të pazakontë me përjetimet në moshë madhore
Personat që kanë pasur miq imagjinarë gjatë fëmijërisë mund të kenë më shumë gjasa të përjetojnë ndjesinë se dikush ndodhet pranë tyre, edhe kur në të vërtetë janë vetëm. Ky është përfundimi i një studimi të ri shkencor, i cili sugjeron se përvojat imagjinare të fëmijërisë dhe ndjesia e një pranie të padukshme në moshë madhore mund të lidhen me mekanizma të ngjashëm të funksionimit të trurit.
Hulumtimi është realizuar nga shkencëtarët e Universitetit të Ekonomisë të Izmirit, në Turqi, të cilët analizuan përvojat e 185 të rriturve.
Studiuesit u interesuan të kuptonin nëse ekzistonte një lidhje mes miqve imagjinarë të fëmijërisë dhe përjetimeve të pazakonta shqisore në jetën e mëvonshme.
Rezultatet, të publikuara në revistën shkencore Consciousness and Cognition, treguan se personat që kujtonin se kishin pasur një shok imagjinar raportonin më shpesh ndjesinë e pranisë së dikujt tjetër, edhe në mungesë të një personi real.
Çfarë zbuloi studimi me 185 pjesëmarrës?
Nga 185 të rriturit që morën pjesë në hulumtim, 45 deklaruan se gjatë fëmijërisë kishin pasur një mik imagjinar.
Këta shoqërues imagjinarë kishin forma të ndryshme. Shumica përshkruheshin si fëmijë më të vegjël se vetë pjesëmarrësit, ndërsa disa ishin kafshë ose krijesa të ngjashme me përbindëshat.
Studiuesit më pas u kërkuan pjesëmarrësve të tregonin se sa shpesh, gjatë një periudhe njëmujore, kishin ndier praninë e një personi tjetër kur askush nuk ndodhej afër tyre.
Përvojat u vlerësuan përmes një shkalle nga 15 deri në 75 pikë, ku rezultatet më të larta tregonin përjetime më të shpeshta.
Dallimi sugjeron një lidhje mes përvojave imagjinare në fëmijëri dhe prirjes për të ndier një prani të pashpjegueshme në moshë madhore.
Megjithatë, studimi nuk dëshmon se pasja e një miku imagjinar i shkakton këto përjetime.
Si i përshkruanin pjesëmarrësit miqtë imagjinarë?
Shumica e personave që kishin pasur miq imagjinarë kujtonin se bisedonin rregullisht me ta.
Disa madje kishin krijuar një gjuhë të veçantë për të komunikuar me shoqëruesin e tyre imagjinar.
Megjithatë, vetëm rreth një në dhjetë pjesëmarrës raportoi se kishte përjetuar ndërveprime përmes prekjes.
Studiuesit analizuan edhe vendndodhjen ku fëmijët imagjinonin se shfaqej shoku i tyre.
Rezultatet treguan se më shumë se gjysma e këtyre përvojave ndodhnin në një distancë më të vogël se 70 centimetra nga trupi.
Kjo zonë njihet në neuroshkencë si hapësira peripersonale dhe ka një rol të rëndësishëm në mënyrën se si truri përpunon informacionin nga mjedisi përreth.
Çfarë është hapësira peripersonale?
Hapësira peripersonale përfshin zonën menjëherë rreth trupit tonë, brenda së cilës truri ndërthur informacionin nga shqisat e ndryshme.
Ajo na ndihmon të kuptojmë pozicionin e trupit, të ndërveprojmë me objektet dhe njerëzit, si dhe të orientohemi në mjedis.
Në studim, shkencëtarët e përshkruajnë atë si zonën pranë trupit ku truri integron informacionin shumëshqisor për të koordinuar veprimet dhe për të ruajtur perceptimin e trupit.
Kjo hapësirë ka rëndësi edhe për mënyrën se si e përjetojmë praninë e njerëzve të tjerë.
Hulumtimet e mëparshme kanë treguar se çrregullimet e përkohshme në përpunimin e informacionit shqisor në këtë zonë mund të krijojnë ndjesinë se dikush ndodhet pranë nesh, edhe kur jemi vetëm.
Eksperimenti me robotë që krijoi ndjesinë e një “fantazme”
Një studim i mëparshëm, i realizuar nga shkencëtarët e Shkollës Politeknike Federale të Lozanës në Zvicër, kishte demonstruar se si truri mund të krijojë ndjesinë e pranisë së një personi të padukshëm.
Në eksperiment, pjesëmarrësit përdorën dy krahë robotikë.
Ata lëviznin një krah robotik përpara trupit, ndërsa një pajisje tjetër përsëriste lëvizjet duke i prekur në shpinë.
Kur të dy robotët lëviznin në mënyrë plotësisht të sinkronizuar, truri arrinte të lidhte lëvizjen me ndjesinë e prekjes.
Pjesëmarrësit e perceptonin përvojën sikur po preknin vetë shpinën e tyre.
Por kur shkencëtarët krijuan një vonesë të vogël mes lëvizjeve të dy pajisjeve, ndodhi diçka e pazakontë.
Disa pjesëmarrës filluan të raportonin se ndienin praninë e një personi tjetër pas tyre.
Në raste të caktuara, ata përshkruan ndjesinë e deri katër pranive të ndryshme.
Për disa, përvoja ishte aq intensive sa kërkuan ndërprerjen e eksperimentit.
Ky rezultat tregoi se ndjesia e një pranie misterioze mund të krijohet nga mënyra se si truri përpunon informacionin shqisor, pa qenë e nevojshme që një person tjetër të jetë realisht i pranishëm.
A ekziston një lidhje mes miqve imagjinarë dhe këtyre ndjesive?
Studiuesit turq sugjerojnë se miqtë imagjinarë të fëmijërisë dhe ndjesia e një pranie të padukshme në moshë madhore mund të mbështeten në mekanizma të ngjashëm neurologjikë.
Të dyja përvojat lidhen me perceptimin e hapësirës menjëherë përreth trupit.
Megjithatë, u identifikua edhe një dallim interesant.
Pjesëmarrësit zakonisht kujtonin se miqtë e tyre imagjinarë ndodheshin përpara ose anash tyre.
Në të kundërt, ndjesia e një pranie të padukshme në moshë madhore përjetohej më shpesh sikur dikush ndodhej pas shpine.
Sipas studiuesve, ky dallim mund të ndihmojë në kuptimin më të mirë të mënyrës se si truri ndërton perceptimin e pranisë së njerëzve të tjerë në hapësirë.
A duhet të shqetësohen personat që kanë pasur miq imagjinarë?
Rezultatet nuk tregojnë se pasja e një miku imagjinar gjatë fëmijërisë është shenjë e ndonjë problemi psikologjik.
Miqtë imagjinarë mund të jenë pjesë e zakonshme e lojës krijuese të fëmijëve.
Gjithashtu, ndjesia e rastësishme se dikush ndodhet pranë nuk nënkupton domosdoshmërisht praninë e një çrregullimi shëndetësor.
Studimi identifikoi një lidhje statistikore mes dy përvojave, por nuk provoi një marrëdhënie shkak-pasojë.
Për më tepër, të dhënat mbi miqtë imagjinarë u mbështetën në kujtimet e pjesëmarrësve për fëmijërinë e tyre, të cilat mund të mos jenë gjithmonë të sakta.
Nevojiten kërkime të mëtejshme për të kuptuar nëse të dyja përvojat burojnë vërtet nga të njëjtët mekanizma të trurit.
Gjetjet e reja sugjerojnë se mënyra se si e përfytyrojmë praninë e të tjerëve gjatë fëmijërisë mund të ketë lidhje me mënyrën se si e perceptojmë hapësirën personale në moshë madhore. Megjithatë, studimi nuk jep prova për fenomene të mbinatyrshme, por ofron një shpjegim të mundshëm shkencor për një përvojë që shumë njerëz e kanë përshkruar si misterioze.
Toyota Motor Europe ka shitur gjithsej 936.042 automjete Toyota dhe Lexus gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026,...
Të rejat Lexo më shumë
Hetimet për ndërhyrje të huaja në zgjedhje, Izraeli dyshon te Turqia dhe Katari
Posta e Kosovës nderon festivalin “Akordet e Kosovës” me pullë postare
KFOR-i dhe ambasadori italian diskutojnë koordinimin dhe sigurinë në Kosovë