Elon Musk prezanton makinën fluturuese të Tesla-s, publiku shpërthen në brohoritje kur Roadster bën salto në ajër
Elon Musk ka befasuar botën e teknologjisë me prezantimin e Tesla Roadster, një makinë sportive elektrike që mund të ngrihet nga toka, të rrotullohet në ajër dhe të ulet në mënyrë të kontrolluar falë një sistemi shtytës të zhvilluar në bashkëpunim me SpaceX. Demonstrimi spektakolar në Teksas ka nxitur entuziazëm të madh, ndërsa miliarderi premton se automjeti futuristik do të hyjë në prodhim në vitin 2028.
Elon Musk ka bërë një hap tjetër drejt realizimit të një prej ideve më ambicioze të industrisë automobilistike: krijimit të një makine që nuk kufizohet vetëm në lëvizjen në rrugë, por mund të kryejë edhe manovra ajrore.
Gjatë një eventi të organizuar më 15 tetor në qendrën e testimit të raketave të SpaceX në McGregor të Teksasit, Tesla prezantoi gjeneratën e re të makinës sportive Roadster.
Demonstrimi la të habitur të pranishmit.
Në pamjet e publikuara, automjeti ngjitet në një rampë të lakuar, vazhdon të lëvizë edhe kur gjendet plotësisht i përmbysur dhe më pas shkëputet nga sipërfaqja.
Në atë moment aktivizohen sistemet shtytëse, të cilat i mundësojnë makinës të kryejë një rrotullim në ajër dhe të zbresë në mënyrë të kontrolluar.
Publiku shpërtheu në brohoritje, ndërsa Musk e cilësoi teknologjinë si një arritje që mund të ndryshojë mënyrën se si perceptohen makinat sportive.
“Mund të fluturojë si raketë dhe të bëjë manovra të çmendura”
Duke folur gjatë prezantimit, Musk deklaroi se Roadster i ri është projektuar për të tejkaluar rekordet ekzistuese të performancës automobilistike.
Sipas tij, automjeti mund të kryejë manovra që deri më tani kanë qenë të pazakonta për një makinë.
“Praktikisht mund të fluturojë si një raketë. Mund të bëjë rrotullime dhe manovra të pabesueshme. Pothuajse gjithçka që dëshironi”, deklaroi miliarderi.
Ai shpjegoi se këto aftësi janë bërë të mundura falë sistemeve të kontrollit të lartësisë, shtytësve ndihmës dhe shtytësve kryesorë të vendosur në pjesën e pasme të automjetit.
Megjithatë, Musk pranoi se Roadster nuk është projektuar duke vendosur sigurinë maksimale si përparësinë kryesore.
“Kjo nuk është domosdoshmërisht një makinë e optimizuar për siguri, por niveli i argëtimit shkon në 11 nga 10”, u shpreh ai me humor.
Deklarata tregon se projekti synon para së gjithash të demonstrojë mundësitë ekstreme të teknologjisë dhe performancës.
Makina që kapërcen automjete të tjera dhe ngrihet nga vendi
Demonstrimi në Teksas nuk u kufizua vetëm te ngjitja në rampë.
Në pamje të tjera të publikuara nga Musk në platformën X, Roadster shfaqet duke lëvizur drejt një vargu automjetesh të parkuara.
Në vend që t’i shmangë, makina aktivizon sistemin shtytës, ngrihet në ajër dhe i kapërcen ato përpara se të ulet në anën tjetër.
Në një tjetër demonstrim, automjeti ngrihet vertikalisht nga pozicioni i palëvizshëm, qëndron për pak çaste mbi tokë, kryen një rrotullim dhe më pas zbret ngadalë mes reve të gazit të bardhë.
Këto manovra realizohen përmes shtytësve që lëshojnë gaz me presion të lartë.
Teknologjia ngjan me sistemet e kontrollit të orientimit që përdoren në anijet kozmike dhe në mjetet e uljes në Hënë.
Ngjashmëri të tilla nuk janë rastësi, pasi Musk ka konfirmuar se Tesla Roadster është zhvilluar në bashkëpunim me kompaninë hapësinore SpaceX.
Megjithatë, demonstrimi i ngritjeve dhe manovrave të shkurtra në ajër nuk do të thotë se automjeti është tashmë i aftë të kryejë fluturime të gjata si një aeroplan.
Nga 0 në 96 kilometra në orë për vetëm 0.81 sekonda
Përveç aftësive për manovra ajrore, Tesla pretendon se Roadster i ri do të vendosë standarde të reja për përshpejtimin.
Sipas kompanisë, prototipi mund të arrijë nga 0 në 60 milje në orë, ose rreth 96 kilometra në orë, për afërsisht 0.81 sekonda.
Kjo do ta vendoste ndër automjetet me përshpejtimin më të shpejtë të demonstruar ndonjëherë.
Tesla pretendon gjithashtu se makina mund të arrijë një shpejtësi maksimale prej rreth 370 kilometrash në orë.
Megjithatë, këto shifra mbeten pretendime të prodhuesit dhe kërkojnë verifikim të pavarur në kushte të standardizuara.
Një tjetër element i pazakontë është sistemi i thithjes së ajrit që ndodhet poshtë automjetit.
Sipas inxhinierëve të kompanisë, ky sistem mund të krijojë një forcë që e mban makinën të ngjitur me sipërfaqen e rrugës, ekuivalente me një ngarkesë aerodinamike deri në dyfishin e peshës së saj.
Musk shpjegoi se pikërisht kjo teknologji i mundësoi Roadster-it të qëndronte i ngjitur me rampën metalike edhe kur ishte plotësisht i përmbysur.
Tre versione të Roadster, njëri me sistem të plotë fluturimi
Tesla ka paraqitur një strategji që parashikon disa versione të automjetit, me nivele të ndryshme performance.
Versioni bazë, i quajtur “Performance”, do të përfshijë teknologji të avancuara aerodinamike dhe një sistem thithjeje me disa mënyra funksionimi.
Për rezervimin e këtij modeli, klientët mund të paguajnë një depozitë të rimbursueshme prej 50 mijë dollarësh.
Versioni “Thrust” do të ofrojë shtytës shtesë për përshpejtim, ndërsa depozita e rezervimit arrin në 250 mijë dollarë.
Varianti më ekstrem, i quajtur “Rocket”, do të jetë i disponueshëm vetëm për klientë të përzgjedhur me ftesë.
Ky version parashikohet të ketë një sistem të plotë për manovra ajrore dhe vetëm një vend për pasagjerin.
Megjithatë, çmimi përfundimtar i automjetit ende nuk është konfirmuar.
Po ashtu, mbetet e paqartë nëse të gjitha aftësitë e demonstruara do të jenë pjesë e modeleve që do t’u dorëzohen klientëve.
Prodhimi synohet për vitin 2028, por mbeten pengesa ligjore
Elon Musk ka deklaruar se Tesla synon të nisë prodhimin e Roadster-it të ri gjatë vitit 2028.
Megjithatë, projekti ka një histori të gjatë shtyrjesh.
Gjenerata e dytë e Roadster-it u prezantua fillimisht në vitin 2017, ndërsa prodhimi ishte parashikuar të fillonte disa vite më herët.
Afatet janë ndryshuar vazhdimisht për shkak të sfidave teknologjike dhe prioriteteve të kompanisë.
Musk pranoi se disa prej funksioneve më ekstreme të automjetit mund të mos lejohen nga legjislacioni i të gjitha vendeve.
“Nuk jam i sigurt nëse do të jetë domosdoshmërisht e ligjshme në të gjitha juridiksionet, por një makinë e tillë do të ekzistojë dhe dikush do të mund ta zotërojë”, deklaroi ai.
Një nga sfidat kryesore do të jetë përcaktimi i rregullave për përdorimin e automjeteve që mund të ngrihen nga toka.
Nëse Roadster do të përdorej për fluturim përtej manovrave të kontrolluara në pista testimi, mund të kërkoheshin certifikime të aviacionit, leje të posaçme dhe standarde të rrepta sigurie.
Musk dikur paralajmëronte për rreziqet e makinave fluturuese
Interesimi i Elon Musk për automjetet fluturuese nuk është i ri.
Në vitin 2018, ai kishte përmendur mundësinë e krijimit të një pakete të veçantë SpaceX për Tesla Roadster, e cila do të përdorte shtytës me gaz të ftohtë për të përmirësuar performancën.
Sipas ideve të atëhershme, kjo teknologji mund të ndihmonte në përshpejtim, kontrollin e automjetit dhe madje në ngritjen e tij për periudha të shkurtra.
Megjithatë, në vitin 2017, Musk kishte shprehur skepticizëm për të ardhmen e makinave fluturuese si zgjidhje për transportin e përditshëm.
Në një intervistë për Bloomberg, ai deklaronte se ishte e vështirë të imagjinohej një sistem masiv transporti me automjete që fluturojnë mbi qytete.
“Natyrisht që më pëlqejnë gjërat që fluturojnë, por është e vështirë ta imagjinosh makinën fluturuese si një zgjidhje që mund të përdoret në shkallë të gjerë”, kishte thënë ai.
Musk kishte paralajmëruar gjithashtu për rrezikun e aksidenteve ajrore dhe rënies së pjesëve të automjeteve mbi kalimtarët.
“Nëse dikush nuk e mirëmban makinën e tij fluturuese, mund t’i bjerë një pjesë dhe t’ju godasë rëndë”, ishte shprehur ai.
Sipas tij, prania e automjeteve të rënda që fluturojnë mbi kokat e njerëzve mund të krijojë shqetësime të mëdha për sigurinë.
Premtimi gjatë intervistës me Joe Rogan
Gjatë një interviste të mëparshme me podkasterin Joe Rogan, Musk kishte lënë të kuptohej se Tesla po përgatiste një prezantim të pazakontë për Roadster-in.
Rogan e kishte pyetur drejtpërdrejt për fatin e makinës sportive, pasi biseda ishte përqendruar edhe te modeli Cybertruck.
Musk ishte përgjigjur se projekti po afrohej drejt realizimit dhe kishte premtuar një prezantim që do të mbahej mend gjatë.
“Do të bëjmë diçka vërtet të veçantë me të. Do të jetë prezantimi më i paharrueshëm i një produkti ndonjëherë”, kishte deklaruar miliarderi.
Demonstrimi i fundit në Teksas duket se ishte përpjekja e kompanisë për ta përmbushur atë premtim.
Toyota dhe Joby Aviation po zhvillojnë taksi fluturuese elektrike
Tesla nuk është e vetmja kompani që po investon në teknologjitë e transportit ajror.
Toyota ka njoftuar forcimin e bashkëpunimit me kompaninë amerikane Joby Aviation, me seli në Kaliforni, për zhvillimin dhe prodhimin e avionëve elektrikë që mund të shërbejnë si taksi fluturuese.
Sipas marrëveshjes së raportuar, Toyota do të zotërojë 51 për qind të një sipërmarrjeje të përbashkët të quajtur Joby Toyota Aero Manufacturing Preparation Company, ndërsa Joby do të mbajë 49 për qind.
Qëllimi është zhvillimi i prodhimit në shkallë të gjerë të mjeteve elektrike që mund të transportojnë pasagjerë mbi zonat urbane me trafik të rënduar.
Ndryshe nga një aeroplan tradicional, automjeti i Joby kombinon karakteristika të helikopterit dhe avionit.
Ai përdor gjashtë helika që ndryshojnë këndin e tyre, duke i mundësuar ngritjen dhe uljen vertikale, përpara se të kalojë në fluturim horizontal.
Mjeti është projektuar për të transportuar një pilot dhe katër pasagjerë, me shpejtësi që mund t’u afrohet 320 kilometrave në orë.
Sipas kompanive, një nga përparësitë kryesore është niveli më i ulët i zhurmës krahasuar me helikopterët tradicionalë.
Bashkëpunimi synon përmirësimin e cilësisë së prodhimit, uljen e kostove dhe krijimin e kushteve për prodhimin masiv të taksive ajrore.
A po bëhen realitet makinat fluturuese?
Demonstrimi i Tesla Roadster tregon se teknologjitë e zhvilluara për industrinë hapësinore mund të gjejnë përdorime të reja edhe në automobilizëm.
Sistemet e shtytjes me gaz me presion të lartë dhe kontrolli i avancuar i automjetit kanë mundësuar manovra që deri vonë konsideroheshin pjesë e filmave fantastiko-shkencorë.
Megjithatë, ekziston një dallim i rëndësishëm mes një prototipi që kryen ngritje të shkurtra dhe një makine të certifikuar për fluturime të rregullta.
Tesla ende duhet të dëshmojë se kjo teknologji mund të jetë e sigurt, e besueshme dhe praktikisht e përdorshme jashtë ambienteve të kontrolluara të testimit.
Ndërkohë, kompanitë si Joby Aviation po përqendrohen në një qasje tjetër, duke zhvilluar mjete të projektuara posaçërisht për transport ajror të pasagjerëve.
Për Elon Musk, Roadster mbetet një demonstrim i fuqishëm i ambicieve teknologjike të Tesla-s dhe SpaceX.
Nëse prodhimi fillon sipas planit në vitin 2028, automjeti mund të hapë një kapitull të ri në historinë e makinave sportive.
Por përpara se makinat fluturuese të bëhen pjesë e përditshmërisë, industria do të duhet të zgjidhë sfidat e sigurisë, certifikimit dhe përdorimit praktik që ende mbeten të hapura.
Të rejat Lexo më shumë
Rriten sërish çmimet e karburanteve në Zvicër, nafta arrin afër nivelit më të lartë vjetor
Fifi e shqetësuar nga protestat në Shqipëri: O nalnu bre
Peci reagon edhe njëherë pasi Krasniqi i Aleancës aludoi në arrestimin e tij: Çfarë kriminelash, do t’iu vizatoj lakuriq se nuk ua kam frikën