← Kthehu te Ballina

CNN: Trump dhe Xi promovuan bashkëpunimin në fushën e inteligjencës artificiale, tash vjen realiteti i ashpër

ShpërndajeFacebookWhatsApp
CNN: Trump dhe Xi promovuan bashkëpunimin në fushën e inteligjencës artificiale, tash vjen realiteti i ashpër

Për udhëheqësin kinez Xi Jinping, pritja e presidentit amerikan Donald Trump në qytetin futurist të Shenzhenit ishte një mundësi për të treguar se deri ku ka arritur industria e teknologjisë së lartë e vendit.

Por as Trumpi dhe as Xi nuk dukeshin të gatshëm të përballeshin me një realitet të pakëndshëm – se SHBA-ja sapo kishte njoftuar përpjekje të reja për ta penguar Kinën të përparonte edhe më tej, mes akuzave se një operacion i inteligjencës kineze kishte vënë në shënjestër drejtuesin e Nvidia-s, një prej kompanive më të rëndësishme amerikane të teknologjisë.

Dy krerët e shteteve u takuan për herë të tretë këtë vit, gjatë një tubimi vjetor të udhëheqësve ekonomikë të rajonit të Azi-Paqësorit. Ashtu si në dy rastet e mëparshme, vetë takimi ishte një shenjë sigurie për atë që është shndërruar në një rivalitet të ashpër dhe përplasës.

Mes gjithë gjesteve madhështore, përfshirë një takim historik mes udhëheqësve të SHBA-së, Kinës dhe Rusisë, asnjëra palë nuk ishte e gatshme ta rikthente në vëmendje skandalin që kërcënon një detantë të brishtë mes dy ekonomive më të mëdha në botë.

Akuzat se Jensen Huang, i cili deri vonë drejtonte gjigantin e çipave Nvidia, me vlerë prej katër trilionë dollarësh, kishte një lidhje jashtëmartesore me një grua që dyshohet se punonte për inteligjencën kineze, kanë ringjallur frikën se teknologjia më e mirë amerikane mund të përfundojë në duart e kundërshtarëve.

Më pas, dy ditë para se Trumpi të mbërrinte në Shenzhen, Departamenti i Tregtisë nxori kërkesa të reja për licencim, që synojnë të kufizojnë edhe më tej qasjen e Kinës në çipat e avancuar amerikanë.

“Me pasojat e skandalit të Nvidia-s dhe këto rregulla të reja të kontrollit të eksporteve që hynë në fuqi pikërisht para samitit, mendoj se armëpushimi i brishtë mes SHBA-së dhe Kinës është edhe më i cenueshëm”, tha Benjamin Kostrzewa, ekspert i së drejtës ndërkombëtare tregtare dhe partner në zyrën e Hong Kongut të firmës ligjore Hogan Lovells Cadwalader.

Gjatë një jave ngjarjesh të organizuara me kujdes për drejtuesit e korporatave dhe delegatët ndërkombëtarë, përparësi e Xi-t ishte paraqitja e Kinës si një partnere ekonomike e besueshme dhe inovative, që mirëpret bizneset e huaja. Por analistët thanë se kufizimet më të fundit amerikane ndaj çipave, të cilat ka të ngjarë të shihen si përshkallëzim i politikave proteksioniste të SHBA-së, nuk do të mund të shpërfillen edhe për shumë kohë nga Pekini.

Ministria e Jashtme e Kinës i quajti kufizimet e reja “një rast tipik të shtrëngimit ekonomik”. Një ditë para se Xi ta përshëndeste ngrohtësisht Trumpin në këmbët e avionit Air Force One, Ministria kineze e Tregtisë paralajmëroi: “Nëse SHBA-ja këmbëngul në këtë drejtim, Kina do të ndërmarrë kundërmasa dhe do të mbrojë me vendosmëri sovranitetin, sigurinë dhe interesat e saj të zhvillimit”.

Armëpushimi tregtar në rrezik

Një armëpushim i përkohshëm ekonomik mes SHBA-së dhe Kinës ishte tashmë në një pozitë të pasigurt.

Kur Trumpi dhe Xi u takuan për herë të fundit në Washington, D.C., në shtator, ata e zgjatën një marrëveshje tregtare të tetorit 2025, e cila përfshinte heqjen e një pjese të tarifave amerikane në këmbim të zotimeve të Kinës për të blerë më shumë produkte bujqësore amerikane dhe për të lehtësuar kufizimet ndaj eksporteve të metaleve të rralla.

Zyrtarët thanë se zgjatja dymujore e marrëveshjes, e cila pritet të skadojë më 10 janar, do t’u mundësonte atyre të vlerësonin nëse Kina mund t’i lehtësonte shqetësimet e SHBA-së se nuk po i përmbushte sa duhet zotimet e saj fillestare.

Tani, polemika rreth Nvidia-s – dhe mënyra se si disa prej çipave të saj më të avancuar arrijnë në Kinë, pavarësisht kontrolleve amerikane të eksporteve – ka shtuar dyshimet lidhur me rreziqet për sigurinë kombëtare, çka do t’i ndërlikojë negociatat, tha Jyh-An Lee, profesor i së drejtës dhe drejtor ekzekutiv i Qendrës për Inovacionin Ligjor dhe Shoqërinë Digjitale në Universitetin Kinez të Hong Kongut.

“Klima politike tani është krejtësisht e ndryshme”, tha Lee. “Nuk është aq e lehtë të kthehemi në periudhën para incidentit me Jensen Huangun”.

Në samit, SHBA-ja, Kina dhe Rusia thanë se kishin diskutuar nevojën për zhvillimin e sigurt të inteligjencës artificiale. Përndryshe, pati pak përparim konkret në fushën e tregtisë apo të bashkëpunimit teknologjik.

Në një intervistë të mërkurën për Fox News, Trumpi tha se e kishte përmendur shkurtimisht Huangun në bisedën me Xi-n, vetëm për të shprehur keqardhjen për “tragjedinë” e largimit nga posti të bashkëthemeluesit të Nvidia-s. Zyrtarët kinezë i kanë dënuar si përpjekje të pabaza për të njollosur Kinën akuzat se Pekini po e shfrytëzonte lidhjen jashtëmartesore të Huangut për të siguruar informacione të ndjeshme.

Gjysmëpërçuesit janë shndërruar në një pikë të madhe përplasjesh në marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Kinës, pasi secili vend ka investuar shumë për ta tejkaluar tjetrin në fushën e inteligjencës artificiale dhe të kapaciteteve të avancuara teknologjike. Ndonëse Kina e ka bërë përparësi kombëtare aftësinë për të zhvilluar gjysmëpërçuesit e saj, shumë prej kompanive të saj të teknologjisë ende përdorin çipa amerikanë.

Ky rivalitet i ashpër do ta bëjë të vështirë bashkëpunimin mes dy vendeve në sektorë të ndjeshëm si teknologjia, edhe pse udhëheqësit promovojnë dialogun për sigurinë e inteligjencës artificiale. Ndërkaq, dorëheqja e Huangut nënkupton humbjen e një prej përkrahësve më të zëshëm të shitjes së më shumë çipave amerikanë në Kinë.

“SHBA-ja është përpjekur të gjejë më shumë karta për negociata dhe mendoj se çipat mund të jenë aseti më i vlefshëm në të cilin SHBA-ja ende ka përparësi ndaj palës tjetër”, tha Lee.

“Një mundësi e fundit”

Si mikpritës i forumit të Bashkëpunimit Ekonomik të Azi-Paqësorit (APEC), ishte në interesin më të mirë të Xi-t që gjatë samitit të ruante imazhin e hapjes dhe bashkëpunimit.

“Vetë fakti që Kina është nikoqire e APEC-ut e vendos atë në një pozitë shumë të fuqishme, kështu që në shumë aspekte ai del fitues”, tha Han Lin, drejtor për Kinën në The Asia Group, një kompani konsulente për bizneset. “Megjithatë, Kina duhet të kundërpërgjigjet. Nuk ka zgjidhje tjetër”.

Megjithatë, Lin tha se Kina ka të ngjarë të ndërmarrë veprime të kujdesshme për të ruajtur stabilitetin përpara Kongresit të Partisë Komuniste vitin e ardhshëm, një ngjarje me rëndësi politike, në të cilën pritet që Xi të sigurojë një mandat tjetër pesëvjeçar si udhëheqës.

Një nga kundërmasat më efektive në dispozicion të Kinës është monopoli i saj pothuajse i plotë mbi metalet e rralla dhe mineralet e tjera kritike për shumë zinxhirë të furnizimit të teknologjisë së lartë. Pavarësisht marrëveshjes tregtare të arritur vitin e kaluar, eksportet kineze të metaleve të rralla drejt SHBA-së mbeten rreth 75 për qind nën nivelet e para vendosjes së kufizimeve, sipas Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare.

“Kina mund të kundërpërgjigjet dhe mund ta bëjë këtë fuqishëm”, tha Lin. “Ajo vazhdon të ketë në dorë levën e kontrollit të eksporteve të mineraleve kritike të rralla, dhe kjo është një levë që mund të përdoret në çdo rrethanë”.

Analistët thanë se, ndërsa ligjvënësit amerikanë shtojnë mbikëqyrjen ndaj eksporteve të teknologjisë drejt Kinës, kjo ka të ngjarë të çojë në zbatim më të rreptë të rregullave ekzistuese, si dhe në miratimin e rregullave të reja.

Trumpi dhe Xi pritet të takohen edhe një herë këtë vit, në Samitin e Udhëheqësve të G20-s në dhjetor. Por në janar, demokratët do të marrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit, pas fitores së tyre dërrmuese në zgjedhjet e mesmandatit, gjë që mund t’i bëjë presion Trumpit në marrëdhëniet e tij me Xi-n.

Marrja e shumicës do t’u mundësonte kundërshtarëve të Trumpit të kundërshtonin politikat e tij më agresive proteksioniste, duke i dhënë Kinës më shumë ndikim në negociatat e vitit të ardhshëm. Por demokratët kanë bërë gjithashtu thirrje për kontrolle më të rrepta të eksporteve të teknologjisë pas skandalit të Nvidia-s dhe kanë shprehur shqetësime për kërcënimin që teknologjia kineze paraqet për sigurinë kombëtare të SHBA-së.

“Mesazhi që u kemi përcjellë klientëve tanë amerikanë është se, nëse keni ndonjë kërkesë ndaj qeverisë kineze, është më mirë ta parashtroni sa më shpejt, sesa ta lini për më vonë”, tha Lin. “Keni edhe një mundësi të fundit në G20. Pas kësaj, pra, do të luajmë një lojë tjetër në të ardhmen”.

Burimi: www.gazetaexpress.com

Artikull i përzgjedhur dhe përpunuar automatikisht nga Zani Digjital.

Lajme të ngjashme